soort

De argali

argali - mountain sheep - ovis ammon

De argali is het grootste schaap ter wereld.  Het wordt ook gewoon het wild schaap genoemd.  Ze leven in de hoge vlaktes van midden Azië.  Omdat ze op zo vele plaatsen voorkomen, kunnen we de dieren zelfs onderverdelen in ondersoorten.  De dieren grazen op de bergweiden of op open vlaktes.  In bossen zal je ze niet gauw vinden, omdat ze daar hun vijand moeilijk kunnen opmerken.  De argali’s kunnen tot op een hoogte van meer dan vijf duizend meter voorkomen.  Maar in de winter als het echt te koud wordt daar boven, dan zakken ze af naar lagere plaatsen.  Daar zullen ze ook hun jongen krijgen.  De mannetjes gaan al in de vroege lente terug de hoge bergen in.  Vrouwtjes en jongen blijven graag op steile rotsen, omdat hun vijand hen daar moeilijker kan volgen. 

De zwaarste dieren kunnen tot 200 kilogram wegen en meer dan één meter hoog worden.  Hun vacht is in de winter roodbruin tot donkerbruin of beige.  In de zomer worden ze allemaal wat roder.  Van aan hun hals tot midden hun rug loopt er een zwarte streep.  Het achterwerk en de staart zijn wit van kleur.  Ze hebben ook grote en zware hoorns.  Het zijn de grootste en zwaarste van alle schapensoorten.  Ze krullen naar achter in de vorm van een spiraal.  Bij sommige mannetjes worden de hoorns wel 160 centimeter lang. 

De schapen kunnen ook snel lopen, tot wel 50 of 60 kilometer per uur.  Het zijn dieren die graag in grote kuddes leven, maar met de mannetjes en vrouwtjes in aparte groepen.  De vrouwtjes lopen samen met de jongen en jonge mannetjes.  Deze jonge mannetjes zijn de baas in de groep.  De argali’s worden tot 13 jaar oud, maar meestal worden ze niet ouder dan 5 jaar.  Ze leven van grassen en kruiden, maar ook bladeren van struiken vinden ze lekker.  Per dag kunnen volwassen dieren tot 16 kilogram gras opeten. 

Als de dieren gaan paren, komen de mannetjes stilaan de vrouwtjesgroep binnen.  Eén ram kan met meerdere vrouwtjes paren.  Het gebeurt vaak dat de mannetjes vechten om een vrouwtje.  Hierbij breken of scheuren vaak de hoorns.  De lammetjes die worden geboren zijn grijsgeel met een donkerbruine kop.  De grootste vijand van de argali is de wolf.  Maar ook de sneeuwluipaard, de veelvraat, de lynx en de bruine beer lusten wel argali’s.  Lammetjes worden dan ook vaker gegrepen door vossen en steenarenden.  De moeders zullen alles doen om hun lammetjes te beschermen.  De koude winter kan ook erg hard zijn voor de dieren.  Ganse kuddes kunnen zelfs sterven van de kou. 

foto’s : S. Reznichenko, liné1, reading, kreuzberg

9 ondersoorten

altai-argali

Tibetaanse argali

nuratau-argali

tiensjanargali

karaganda-argali

karatau-argali

pamirargali

gobi-argali

Noord-Chinese argali