De bergduivel

De bergduivel, Australische bergduivel of moloch is een hagedis uit de familie van de agamen.  De bergduivel wordt gezien als een van de opvallendste hagedissen door zijn afschrikwekkende uiterlijk.  Het is een kleine soort die zonder staart ongeveer 10 centimeter lang wordt.  De hagedis eet uitsluitend mieren en kan per maaltijd vele honderden tot enkele duizenden dieren oplikken.  Hij kent een felle verdediging door de dikke, gekromde en scherpe stekels over het gehele lichaam op te zetten. 

De soort komt alleen voor in het westen en centrum van Australië.  Hij leeft in hete streken zoals halfwoestijnen en woestijnen.  De meeste hagedissen die in hete gebieden leven zijn razendsnel als ze door de zon zijn opgewarmd, de bergduivel is echter een zeer slome soort.  De huid van de hagedis is voorzien van een knap systeem om het lichaam van water te voorzien.  

De vrouwtjes zijn grover gebouwd en worden groter dan de mannetjes. Vrouwtjes bereiken een lengte van ongeveer 8 tot 11 centimeter, mannetjes bereiken een lengte van 10 centimeter.  De lichaamskleur is afwisselend en is meestal zandkleurig met donkere vlekken.  Door deze kleuren valt de hagedis volledig weg tegen een ondergrond van dode bladeren en struiken. 

De poten dragen duidelijke nagels, die dienen als werktuig bij het graven.  Hiermee kan de bergduivel kleine holletjes graven als er gevaar dreigt. Waarschijnlijk dient dit om bosbranden te overleven.  Ook worden holletjes gegraven met een kamer aan het einde om de eieren in af te zetten.  

De staart doet door de vele knobbelige stekels denken aan een strijdknots, een knuppel die is voorzien van stekels.  De bergduivel kan de staart niet snel bewegen.  Hij neemt geen water op door te drinken, maar gebruikt de huid als watervoorziening. 

De hagedis krijgt naast mieren weleens ander voedsel binnen zoals bloemen, andere insecten en takjes.  Bij bedreiging houdt de bergduivel zich doodstil, als het dier wordt aangevallen, blaast het zich vol met lucht zodat het lichaam groter wordt.  Verder is hij erg traag, is niet giftig en kan niet bijten.  Hij heeft simpelweg een te kleine bek die ongeschikt is om te bijten. 

Het is voor veel Australische vijanden zoals slangen en roofvogels niet moeilijk om de bergduivel te doden, maar het doorslikken van het lichaam is een ander verhaal.  Als de stekels in de slokdarm terechtkomen, kunnen ze hierin blijven haken en veroorzaken ze veel schade.  

foto’s : frank muller, miklos schiberna, laurence1, chris-huh, Ajitpalsingh, klaram