De oostelijke gorilla

De oostelijke gorilla is een van de twee soorten gorilla’s en de grootste van alle primaten die nu nog in leven zijn.  Er zijn twee ondersoorten; de berggorilla en de oostelijke laaglandgorilla.  Het is een grote mensaap met een grote kop, breed lichaam en armen die veel langer zijn dan de benen.  De platte neus heeft grote neusgaten.  Het gezicht, de handen, voeten en borst zijn kaal en zwart van kleur.  Ook de vacht is vooral zwart van kleur. 

Hij is een bosbewoner, die overdag zoekt naar eetbare vruchten, bladen, stengels en zaden, maar ook graag termieten eet.  ’s Avonds slapen ze in een nest van omgebogen twijgen en takken.  Een groep kan bestaan uit 3 tot 20 gorilla’s.  De leider van de groep is een dominant mannetje, de zilverrug.  De vrouwtjes met hun jongen houden de groep mooi samen.  Ze praten met elkaar door gelaatsuitdrukkingen, lichaamstaal en geluiden zoals gejank, gegrom en geknor.  Bange gorilla’s geeuwen vaak.  Meestal proberen ze gevaren te mijden door stilletjes het dichte bos in te lopen. 

Volwassen mannetjes hebben een zilverkleurige rug en oudere mannetjes hebben een grijzere vacht.  Daarom wordt het dominante oudste mannetje ook wel zilverrug genoemd.  De laaglandgorilla’s hebben een kortere, dichtere en zwarte vacht, de berggorilla’s een langere, ruigere vacht.  Mannetjes zijn veel groter dan vrouwtjes.  Hun lengte bedraagt 130 tot 190 centimeter en het gewicht 68 tot 210 kilogram.  Het dier heeft geen staart.

De oostelijke gorilla leeft in de laagland- en bergregenwouden in het oosten van Congo-Kinshasa, het zuidwesten van Oeganda en in Rwanda.  De soort heeft een voorkeur voor gebieden met een dichte begroeiing.

De dieren leven in kleine familiegroepjes tot 37 dieren, bestaande uit een dominant mannetje, de zilverrug en enkele vrouwtjes, hun jongen en soms enkele volwassen mannetjes.  Hij is overdag op zoek naar vruchten, bladeren, stengels en jonge bamboestengels.  Ook wortels, bast, paddenstoelen en mieren staan op zijn menu.  De mieren moeten vlug worden doorgeslikt voordat deze kunnen bijten.  Een groot gedeelte van de dag wordt besteed aan het zoeken van voedsel en met rusten.  ’s Avonds zoekt de groep een rustplaats, waarbij de mannetjes op de grond slapen en de vrouwtjes in een boomnest, samen met hun jongen. 

Van de twee gorillasoorten is de oostelijke gorilla het meest bedreigd.  Vooral de jacht voor om zijn vlees en de vernietiging van het leefgebied vormen problemen.  De mensen gaan op zoek naar hout en maken nieuwe landbouwgebieden.  In nationale parken waar berggorilla’s voorkomen worden uitstapjes georganiseerd voor de toeristen.  Dit zorgt voor flinke inkomsten.  Hiermee kan de bescherming van de dieren worden gefinancierd.  De Antwerpse Zoo is mogelijk de enige westerse dierentuin die oostelijke laaglandgorilla’s houdt.  De berggorilla wordt al helemaal niet gehouden. 

Laat een aanvaller zich met grommen niet verjagen, dan gaat het mannetje luid toeterend rechtop staan en slaat hij met holle handpalmen op de borst.  Ook gooit hij met uitgerukte planten.  Heeft dat ook geen effect, dan valt hij brullend aan, slaat of gooit de indringer omver en bijt hem.